Kısaca
- Yağ gidere sıvı girer, borunun serin ve yavaş akan bölümünde katılaşıp çepere tutunur.
- Yavaşlayan evye ilk belirtidir; banyo giderleri de etkileniyorsa ortak hat düşünülür.
- Kızartma yağını kapta toplamak ve tabağı sıyırmak gidere giren yağı azaltır.
- Açma akışı geri getirir, yıkama yağı söker; ikisi de eğimi ya da çatlak boruyu düzeltmez.
Mutfakta hangi belirti neyi düşündürür?
Aynı mutfakta farklı belirtiler hattın farklı bölümlerine işaret eder. Kartlar bir başlangıçtır; belirti tek başına teşhis değildir ve hangi bölümde çalışılacağı yerinde netleşir.
Evyedeki belirtiye göre evde yapabileceklerinizi ve servis gerektiren durumları karşılaştırın.
| Evyedeki belirti | Olası hat sorunu | Evde ilk adım | Servis eşiği |
|---|---|---|---|
| Yavaş boşalma | Sifonda veya yakın boruda yağ ve yemek artığı olabilir | Süzgeçteki artığı alın; yağlı su dökmeyin | Temiz süzgece rağmen yavaşlık veya birkaç gün içinde tekrar |
| Evyeden geri gelen su | Sifon ilerisindeki duvar veya döşeme hattında daralma olabilir | Evye ve makineyi kullanmayın; dolu sifonu sökmeyin | Su seviyesi inmiyorsa veya her kullanımda geri geliyorsa |
| Makine çalışınca dolan evye | Ortak sifon veya hattaki daralma görünür hâle gelir | Makineyi yeniden başlatmayın; evyenin tek başına boşalmasını gözleyin | Evye de yavaşsa veya makine her seferinde taşırıyorsa |
| Açmadan kısa süre sonra tekrar | Kalan yağ, uzun güzergâh veya yetersiz eğim birikimi hızlandırıyor olabilir | Tıkanma tarihlerini, ilgili kullanımı ve açıcı ürünleri not edin | Tekrar sıklaşıyorsa tarihleri servise anlatın |
Evye yavaş boşalıyor, su bir süre bekliyor
Olası neden: Yağ ve yemek artığı sifonda ya da evyeye yakın boru bölümünde birikmiş olabilir.
Evde güvenli adım: Süzgeçteki artığı alın, yağlı suyu gidere dökmeyi bırakın. Sifonun altına bir kap koyup bağlantıdan damla gelip gelmediğine bakın.
Servis gerektiren durum: Temizlenmiş süzgece rağmen yavaşlık sürüyorsa ya da birkaç gün içinde geri geliyorsa.
Evyeden su geri geliyor
Olası neden: Daralma sifonun ilerisinde, duvar ya da döşeme içindeki mutfak hattında olabilir.
Evde güvenli adım: Evyeyi ve bulaşık makinesini kullanmayın. Biriken suyu kovayla alın; sifonu doluyken sökmeyin.
Servis gerektiren durum: Su seviyesi kendiliğinden inmiyorsa ya da geri gelme her kullanımda tekrarlıyorsa.
Bulaşık makinesi çalışınca evye doluyor
Olası neden: Makine ile evye aynı sifona ya da aynı hatta bağlıdır; makine kısa sürede çok su gönderince daralma görünür hâle gelir.
Evde güvenli adım: Makineyi yeni bir programa başlatmayın. Evyenin tek başına nasıl boşaldığını gözleyin.
Servis gerektiren durum: Evye de yavaşsa ya da makine programı her seferinde taşmayla bitiyorsa. Makine giderine özgü kontroller makine gideri rehberimizde ayrıca anlatılır.
Açıldıktan kısa süre sonra yine tıkanıyor
Olası neden: Boru çeperinde kalan yağ tabakası, uzun güzergâh veya yetersiz eğim birikimi hızlandırıyor olabilir.
Evde güvenli adım: Tıkanma tarihlerini, hangi kullanımdan sonra başladığını ve kullanılan açıcı ürünleri not edin.
Servis gerektiren durum: Tekrar sıklaşıyorsa tarihleri servise anlatın; hattın içine bakılıp bakılmayacağına usta karar verir.
Mutfak suyu evyeden sonra hangi yolu izler?
Evyeye dökülen su önce süzgeçten, ardından tezgâh altındaki sifondan geçer. Sifonun dirseğinde duran su, hattın kokusunu mutfağa vermeyen su kapanıdır. Sifondan çıkan su duvar girişinden daireye ait yatay mutfak hattına geçer; bu hat çoğu binada döşeme içinden ya da süpürgelik hizasından ilerleyip mutfak kolonuna veya binanın ana gider bağlantısına ulaşır. Kolon suyu aşağı taşır, bina çıkışından parsel bacasına ve oradan şehir şebekesine gönderir.
Yağ için kritik bölüm yatay hattır. Su burada en yavaş akar; yağ, sıcak suyun getirdiği noktadan uzaklaştıkça soğuyup boru çeperine tutunur. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının makine tesisatı şartnamesi mutfak kolonlarının diğer pis su kolonlarından ayrı yapılmasına özen gösterilmesini ister; yine de eski binalarda mutfak ve banyo aynı hatta birleşmiş olabilir. Bu yüzden mutfakla birlikte banyo giderleri de yavaşlıyorsa sorun yalnız mutfak hattında aranmaz.
Yağ birikimini evde nasıl azaltırsınız?
Birikimi tamamen önleyen bir alışkanlık yoktur; ama gidere giren yağ azaldıkça hat daha geç daralır. Uygulaması kolay adımlar şunlardır:
- Kızartma ve kavurma yağını gidere dökmeyin. Soğuduktan sonra ağzı kapalı bir kapta toplayın ve bulunduğunuz belediyenin atık yağ toplama yöntemini öğrenin.
- Tencere ve tabaktaki yağı, yıkamadan önce kâğıt havluyla sıyırın; yağlı kâğıdı çöpe atın.
- Evye süzgecini yerinde tutun; süzgeçte kalan pirinç, çay ve kahve telvesi ile sebze kabuğunu çöpe boşaltın.
- Sıcak suyla yağı “eritip göndermek” kalıcı bir yöntem değildir: yağ, borunun ilerideki serin bölümünde yeniden katılaşabilir. Gidere kaynar su da dökmeyin; plastik gider borusu ve contalar zarar görebilir.
- Mutfak giderine katı atık öğütücü bağlatmayı düşünüyorsanız önce tesisatçınıza danışın; Bakanlık şartnamesi katı atık öğütücülerinin pis su tesisatına bağlanmamasını ister.
Açma, yıkama ve onarım arasındaki fark nedir?
Yağlı mutfak hattında dört ayrı iş konuşulabilir. Hangisinin gerektiğini hattın durumu belirler; biri ötekinin yerine geçmez.
İş genellikle şu sırayla ilerler: önce akış geri getirilir, sonra gerekiyorsa hattın içine bakılır, en son görülen bulguya göre yıkama ya da onarım konuşulur. Her işte bu adımların hepsi yapılmaz; tek seferlik ve sifona yakın bir tıkanıklıkta açma ve akış denemesi yeterli olabilir.
Yıkama her açmanın devamı değildir. Usta, açmadan sonra kamerada boru iç yüzeyinin yoğun yağla kaplı olduğunu görürse önerir; kapsamı ve bedeli işe başlamadan konuşulur, kabul edilmezse yalnız açma yapılır.
Mutfak hattında yapılan işler
Açma (örneğin motorlu spiral tel; yöntemi usta seçer)
Ne sağlar: Tıkanıklığı delip akışı geri getirir; ardından su gönderilerek akış denenir.
Ne sağlamaz: Boru çeperine yapışmış yağ tabakasının tamamını almaz.
Kamera incelemesi
Ne sağlar: Girebildiği bölümde yağ yoğunluğunu, çatlağı ve bağlantı kusurunu gösterir.
Ne sağlamaz: Tıkanıklığı açmaz; temiz su borusundaki kaçağı göstermez.
Hat yıkama (basınçlı su)
Ne sağlar: Boru iç yüzeyine tutunmuş, temizlenebilir yağı ve kiri söker.
Ne sağlamaz: Eğimi düzeltmez; çatlak ya da kırık boruyu onarmaz.
Onarım
Ne sağlar: Çatlak, kırık, kaymış ya da hatalı eğimli bölümü yeniler.
Ne sağlamaz: Sağlam kalan bölümdeki yağ birikimini temizlemez.
Yıkama hangi durumda konuşulur?
Üç durum yıkamayı gündeme getirir: mutfak gideri kısa aralıklarla yeniden tıkanıyorsa, tıkanıklık evyeden beklenmedik ölçüde uzakta açılıyorsa ve açmadan sonraki kamera görüntüsünde borunun iç yüzeyi kalın bir yağ tabakasıyla kaplıysa. Bunlardan biri tek başına yıkamanın gerektiğini göstermez; usta hattın uzunluğuna, erişim noktasına ve borunun sağlamlığına birlikte bakar.
Yıkama ziyaretinde usta önce hattın girişini hazırlar; mutfakta bunun için sökülen sifonun duvar girişi kullanılabilir. Basınçlı su veren hortum, ucundaki başlıkla boru boyunca ilerletilir ve yağın yoğun olduğu bölümlerde daha uzun çalışılır. Yıkama suyu sökülen birikintiyi kolona taşır. İş bitince sifon yerine takılır, evyeden su gönderilerek akış denenir; kamera kullanıldıysa yıkamadan önceki ve sonraki görüntü karşılaştırılabilir.
Yıkamanın sınırını bilmek beklentiyi doğru kurar. Basınçlı su birikintiyi söker ve tıkanmanın tekrar etme ihtimalini düşürebilir; ama borunun eğimi, uzunluğu ve dönüşleri aynı kalır. Eğimi yetersiz uzun bir mutfak hattında yağ zamanla yeniden toplanabilir. Çatlak ya da gevşek bağlantılı bir bölümde basınçlı su sızıntıyı artırabileceği için önce hasar olup olmadığına bakılır; hasar varsa onarım ayrıca teklif edilir.
Kimyasal açıcı, boru çeperindeki yağ tabakasını temizleyen bir bakım yöntemi olarak görülmemelidir. Bu ürünler cilde ve göze zarar verebilir; farklı ürünler karıştığında tehlikeli buhar çıkabilir. Ürün kullandıysanız sifonu sökmeyin ve üstüne başka ürün eklemeyin; ürünün adını ve ne zaman döktüğünüzü aramada söyleyin.
Servisi aradığınızda neyi anlatmalısınız?
Bu bilgiler hangi hatta çalışılacağını önceden kestirmeye yardım eder; karar yine adreste, hat görüldükten sonra verilir.
- Etkilenen giderler: yalnız evye mi, bulaşık makinesi ve banyo da mı?
- Suyun yavaş mı gittiği, hiç mi gitmediği, yoksa geri mi geldiği.
- Daha önce ne zaman açıldığı ve hangi yöntemin kullanıldığı.
- Kullanılan açıcı ürünün adı ve uygulama zamanı.
- Tezgâh altına erişim ve dairenin katı; ortak hat şüphesi varsa yönetimle erişim.
Ev mutfağı ile iş yeri mutfağı arasında ne fark var?
Lokanta, kafe, büfe ve yemek üretim yerlerinde gidere giden yağ miktarı ev mutfağıyla kıyaslanamaz; bu yüzden kurallar da farklıdır. İSKİ yönetmeliği lokanta, yemek üretim tesisi ve benzeri iş yerlerinde parsel bacasından önce, işin niteliğine göre yağ tutucu ya da çamur kapanı yapılmasını zorunlu tutar. Bakanlık şartnamesi de endüstriyel mutfaklarda bulaşık yıkama ünitelerinde kaynağa yakın yağ ayırıcı kullanılmasını, cihaz başına ayırıcı yoksa bulaşık hatlarının ayrı tesis edilmesini ister.
Yağ ayırıcı, yağı hattan önce tutar; ama kendisi de dolar. Düzenli boşaltılmayan bir ayırıcı tuttuğu yağı zamanla hatta bırakabilir. İş yerinde tekrar eden tıkanıklıkta önce ayırıcının varlığı ve bakımı, ardından hattın durumu konuşulur.
Konut mutfağı için yönetmelikte böyle bir zorunluluk yazmaz. Evde birikimi azaltmanın yolu, yukarıda anlattığımız kullanım alışkanlıklarıdır.
Gider Aç sahasından
Avcılar Yeşilkent’te üçüncü kattaki müşterimizin mutfak evyesinden su geri tepiyordu. Robotlu cihazımızla açarken tıkanıklık beklediğimizden uzakta açılınca hattı kameraya aldık. Ekranda mutfak borusunun dört metre kadar ilerledikten sonra binanın ana giderine bağlandığını gördük; borunun bazı bölümlerinde yoğun yağ birikintileri ve eğimin yetmediğine işaret eden durumlar vardı. Görüntüleri gösterip yıkamayı ayrı teklifle önerdik; müşterimiz kabul edince yağın yoğun olduğu bölümleri yıkadık. Öncesi ve sonrası görüntüleri birlikte izledik, evyeden gönderilen suyun rahat aktığını gördük. Yıkamanın eğimi düzeltmediğini, bu yüzden tıkanıklığın ileride tekrar edebileceğini de açıkça belirttik.
Sık sorulan sorular
Yağlı mutfak gideri nasıl açılır?
Sifon yakınındaki hafif birikimde süzgeç temizliği akışı rahatlatabilir. Su geri geliyorsa ya da tıkanıklık duvar içindeyse hat uygun bir girişten açılır; çoğu işte motorlu spiral tel kullanılır, ama yöntemi usta engelin yerine göre seçer. Ardından su gönderilerek akış denenir. Kamera görüntüsünde yoğun yağ varsa yıkama ayrıca konuşulur. Dolu bir sifonu sökmek mutfağı ıslatabilir; o noktada denemeyi bırakın.
Mutfak giderine yağ tutucu takılır mı?
İSKİ yönetmeliği yağ tutucuyu lokanta ve yemek üretim yerleri gibi iş yerlerinde parsel bacasından önce zorunlu tutar. Konut mutfağı için aynı zorunluluk bu yönetmelikte yazmaz. Evde tezgâh altına bir ayırıcı konması düşünülüyorsa hacmi, bakımı ve mevcut gidere bağlantısı birlikte değerlendirilmelidir; ürün seçimi bu rehberin konusu değildir.
Yıkatırsam mutfak gideri bir daha tıkanmaz mı?
Bunu söylemek mümkün değildir. Yıkama boru içindeki temizlenebilir yağı söker ve yeniden tıkanma riskini azaltabilir. Hattın eğimi yetersizse, güzergâh uzunsa ya da boru hasarlıysa birikim yeniden oluşabilir. Yağ dökme alışkanlığı sürerse aynı sonuç daha erken gelir. Akışı kontrol edilerek teslim edilmiş bir hatta sonradan oluşan tıkanıklık için yeniden servis gerekir.
Mutfak lavabosu tıkandı, su gitmiyor; ne yapmalıyım?
Evyeyi ve bulaşık makinesini kullanmayı bırakın, biriken suyu kovayla alın ve süzgeçte görünen artığı temizleyin. Banyo giderlerinin de etkilenip etkilenmediğine bakın; birlikte etkileniyorsa ortak hat ihtimali artar. Kimyasal döktüyseniz başka ürün eklemeyin. Su kendiliğinden inmiyorsa hattın açılması için servis gerekir.
Kaynaklar ve ilgili sayfalar
Kaynaklar
İlgili sayfalar
Diğer rehberler
Son güncelleme: 15 Kasım 2026. İçeriği hazırlayan: Gider Aç Tesisat ekibi. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; inceleme yapılmadan kesin teşhis yerine geçmez.
Gider sorununu anlatın
Hangi giderin, ne zamandan beri ve hangi kullanımda tıkandığını söyleyin. Açma işleminin kapsamını ve gerekirse ek kontrolü işe başlamadan konuşalım.